گزگز و بیحسی دست و پا نشانه و درمان آن

گزگز و بی حسی دست و پا یکی از شایع‌ترین علائمی است که بسیاری از افراد حداقل یک‌بار در طول زندگی آن را تجربه می‌کنند. گاهی این احساس به صورت خواب رفتن موقت اندام‌ها پس از نشستن طولانی یا قرار گرفتن در وضعیت نامناسب ایجاد می‌شود و با تغییر حالت برطرف می‌گردد. اما زمانی که گزگز، مورمور شدن یا بی‌حسی به‌صورت مکرر، طولانی‌مدت یا همراه با علائمی مانند ضعف، سرگیجه یا سردرد ظاهر شود، می‌تواند نشانه‌ای از یک اختلال عصبی یا بیماری زمینه‌ای باشد.

اعصاب محیطی وظیفه انتقال پیام‌های حسی از اندام‌ها به مغز را بر عهده دارند. هرگونه اختلال در این مسیر، چه به دلیل فشار موضعی، التهاب، بیماری‌های متابولیک مانند دیابت، کمبود ویتامین‌ها یا بیماری‌های عصبی مانند ام‌اس، می‌تواند باعث بروز گزگز و بیحسی دست و پا شود. شناخت علت اصلی این علامت، مهم‌ترین قدم در درمان آن است. در ادامه این مقاله، به بررسی مهم‌ترین علل، علائم هشداردهنده و روش‌های درمان گزگز و بیحسی دست و پا می‌پردازیم.

دلایل بروز گزگز و بیحسی دست و پا

همان طور که در ابتدای مقاله بیان کردیم، دلایل ابتلا به این عارضه در صورت شدید بودن و پیوسته بودن آن به دلیل ابتلا به برخی بیماری‌ها است. در ادامه به برخی از دلایل شایع بی‌حسی و گزگز دست و پا می‌پردازیم.

سندرم گیر افتادن عصب

یکی دیگر از دلایل بیحسی دست و پاها، گیر کردن عصب است که به دلیل ابتلا به سندروم تونل کارپل و یا فلج عصب مدیان ایجاد می‌شود. ابتلا به این بیماری می‌تواند به دلیل حرکت‌هایی مانند تایپ کردن طولانی، پیانو زدن و یا برداشتن اجسام سنگین بر روی شانه به مرور زمان ایجاد شود.

در ابتدا این عارضه به صورت بی‌حسی و گزگز نمایان می‌شود و با گسترش بیماری، درد شدید و در صورت عدم درمان، فرد فلج می‌شود. از شایع‌ترین دلیل خواب رفتن دست‌ها ابتلا به سندرم تونل کارپال است. در این بیماری عصب دست کشیده شده و در قسمت مچ این عصب فشرده می‌شود. این بیماری امروزه به دلیل استفاده از کامپیوتر و ساعات طولانی تایپ بسیار شایع است. در صورتی که به مدت زیاد با کامپیوتر کار می‌کنید، باید برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید و از روش‌های درمانی و پیشگیرانه استفاده کنید.

بیماری لایم

علایم بیماری از دسته بیماری‌های عفونی است که بر اثر نیش کنه آلوده به وجود می‌آید. گزش همه کنه‌ها باعث ابتلا به بیماری لایم نمی‌شود و فقط کنه‌های آلوده باعث بروز این بیماری می‌شوند. از علائم ابتلا به بیماری لایم عبارتند از تب و لرز، درد بدن، ترشحات پوستی و احساس گزگز و بیحسی دست و پا.

اختلال تیروئیدی

ابتلا به بیماری‌های اختلال تیروئید در موارد بسیار نادر ممکن است باعث بی‌حسی در دست‌ها شود. زمانی که تیروئید کم کار باشد باعث آسیب به اعصاب انتقال دهنده مغز به بدن می‌شود. در صورتی که دیگر علائم کم کاری تیروئید مانند افزایش وزن، ریزش مو و … داشتید، به همراه بی‌حسی در دست‌ها، لازم است به بهترین متخصص برای درمان و جلوگیری از شدت گرفتن بیماری مراجعه کنید.

کیستها

کیست‌های گانگلیونی که بیشتر در ناحیه مچ دست، پاها و مفاصل رشد می‌کنند، باعث بیحسی دست‌ و پا می‌شوند. در بیشتر مواقع این کیست‌ها به خودی خود از بین می‌روند. در صورتی که کیست‌های به وجود آمده بزرگ شوند و درد و اختلال در زندگی روزمره را به وجود آورند، باید برای درمان و تخلیه کیست غیر سرطانی به متخصص مراجعه کرد.

بیماری مولتیپل اسکلروز MS

در ابتلا به بیماری ام اس که نوعی بیماری پیش‌رونده است، غشای محافظ عصبی از بین می‌رود و سیستم عصبی برای انتقال پیام عصبی به دیگر اعضای بدن دچار اختلال می‌گردد. فرد در ناحیه آسیب دیده احساس گزگز و بی‌حسی را تجربه می‌کند.

آسیب زانو

یکی دیگر از مواردی که باعث احساس گزگز و بی‌حسی در پاها می‌شود، آسیب دیدگی زانوها است. زانو از اعضای مختلفی مانند رباط، ماهیچه، مفاصل و تاندون تشکیل شده و آسیب دیدگی در هر کدام از این بافت‌ها باعث اختلال در سیستم عصبی، احساس گزگز، داغی و بی‌حسی در ناحیه پاها می‌شود. لازم به ذکر است که این عارضه بیشتر در ورزشکاران به وجود می‌آید که باید بدون اتلاف وقت تحت نظر متخصص مغز و اعصاب قرار گرفت.

سکته مغزی خفیف و حمله ایسکمی گذرا

سکته مغزی خفیف یا حمله ایسکمی گذرا موجب بی‌حسی یک سمت از بدن می‌شود. در حمله ایسکمی گذرا، بی‌حسی به وجود آمده بعد از گذشت چند ساعت از بین می‌رود اما در سکته مغزی خفیف ممکن است بی‌حسی در یک سمت بدن باقی بماند. توصیه می‌شود در صورت مشاهده علائم و نشانه‌های این بیماری بدون از دست دادن زمان برای کاهش عوارض و درمان به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

استرس

داشتن استرس و اضطراب در افراد به دلیل افزایش تنفس و افزایش سطح اکسیژن در عضلات سبب به وجود آمدن اسپاسم عضلانی و در نتیجه بیحسی دست‌ و پا می‌شود.

میگرن

از نشانه‌ها و علائم شروع سردردهای میگرنی، بی‌حسی در ناحیه دست‌ها و پاها است، گاهی این عوارض برای تشخیص شروع سردرد و جلوگیری و درمان آن، به افراد مبتلا به میگرن کمک می‌کند. پزشک مغز و اعصاب برای درمان همیشگی این بیماری از دستگاه rTMS استفاده می‌کند.

آسیب دیدگی عصب

هر نوع آسیب به اعصاب باعث بروز بی‌حسی و گزگز در ناحیه آسیب دیده می‌شود. ممکن است این آسیب به دلیل شکستگی استخوان و یا برخورد جسم سخت به بدن باشد.

بیماریهای مادرزادی

نوروپاتی شارکو ماری توث Charcot Marie Tooth یک بیماری مادرزادی غیر قابل درمان است که در این بیماری اعصاب محیطی کنترل کننده عضلات آسیب می‌بیند و فرد در ناحیه آسیب دیده، به خصوص دست‌ها و پاها دچار بی‌حسی می‌شوند.

بیماریهای خود ایمنی

ابتلا به بیماری‌‌های خود ایمنی، آسیب به اعصاب محیطی کنترل کننده عضلات را ایجاد می‌کند که عامل مهم بیحسی دست و پا هستند، از جمله این بیماری‌ها سندروم گیلن باره، لوپوس و آرتریت روماتوئید است.

ابتلا به عفونت

عفونت‌هایی که به سیستم عصبی آسیب وارد می‌کنند و گزگز نواحی مختلف را به وجود می‌آورند، عبارتند از ایدز، تب خال، بیماری زونا و غیره.

مسمومیت

قرارگیری افراد در معرض فلزات سنگین مانند جیوه، آرسنیک، سرب و عوارض برخی داروهای درمان سرطان باعث نوروپاتی محیطی (آسیب به عصب‌های کنترل کننده عضلات) می‌شوند. ابتلا به نوروپاتی محیطی به دلیل ابتلا به دیابت باعث بی‌حسی و خواب رفتن دست و پاها از شایع‌ترین موارد این عارضه است.

فتق دیسک

فتق دیسک بین مهره‌های چهارم و پنجم یکی دیگر از مواردی است که باعث گزگز و بی‌حسی دست‌ و پا می‌شود. این مورد ممکن است به دلیل قرار گرفتن نادرست سر بر روی بالشت یا فشار بر روی مهره به دلیل فعالیت سنگین ایجاد شود.

بیماریهای مزمن

ابتلا به برخی بیماری‌های مزمن مانند نارسایی کلیه، بیماری‌های قلبی و تومورها باعث ایجاد گزگز و بیحسی دست و پا می‌شوند.

کمبود ویتامین

کمبود برخی ویتامین‌ها مانند ویتامین B و E که در انتقال پیام عصبی اثر دارند، ابتلا به نوروپاتی محیطی را به همراه خواهند داشت. از علائم این بیماری گزگز و بی‌حسی در ناحیه عصب آسیب دیده است.

مصرف مشروبات الکلی

یکی از رایج‌ترین موارد ابتلا به نوروپاتی محیطی اعتیاد به مصرف مشروبات الکلی است، زیرا مصرف طولانی مدت الکل باعث آسیب به اعصاب می‌گردد.

علائم پیدایش بیحسی و گزگز دست و پا

در صورتی که علائم زیر را مشاهده کردید باید به پزشک مراجعه کنید:

• احساس درد شدید در عضلات
• احساس گیجی و رعشه در بدن
• گنگی کلمات در هنگام مکالمه
• تغییر ناگهانی در وضعیت بینایی و گیجی
• احساس ضعف و فلج بدون علت در یک سمت بدن
• سوزن سوزن و بی‌حسی در یک ناحیه به مدت طولانی

جهت بررسی علائم بی حسی و گزگز دست و پا در بزرگسالان، تست Mayo Clinic را پر کنید.

درمان بیحسی و گزگز در دست و پاها

درمان این عارضه با توجه به نوع بیماری متفاوت بوده و ابتدا باید عامل به وجود آورنده بی‌حسی را شناخت و به درمان آن پرداخت.

• ماساژ درمانی
• انجام فیزیوتراپی
• استفاده از کمپرس آب گرم
• استفاده از ابزار کمک پزشکی مانند مچ بند دست
• استفاده از رژیم غذایی درست و تامین ویتامین‌های مورد نیاز بدن مانند ویتامین B و E
• درمان بیماری‌هایی که باعث این عارضه شده‌اند مانند کنترل دیابت و درمان سندرم کارپال و …

درمان گزگز و بیحسی دست و پا با rTMS

دستگاه آر تی ام اس، یکی از تکنیک‌های درمانی پیشرفته است که با تحریک نورون‌های عصبی بسیاری از بیماری‌های مرتبط با اعصاب را برطرف کرده و از شدت انقباضات و گرفتگی‌های عصبی می‌کاهد. امواج الکترومغناطیسی تاثیر بسیار مثبتی بر مغز گذاشته و بدون داشتن کوچک‌ترین عارضه‌ای برای فرد به درمان و بهبود گزگز دست و پا می‌پردازد.

توصیه می‌شود برای تشخیص علت به وجود آمدن بیماری‌ و درمان به بهترین بهترین مرکز آر تی ام اس در تهران، دکتر هیوا امجددی مراجعه کنید و از درمان خودسرانه و مصرف بدون تجویز دارو خودداری کنید.

جمع بندی گزگز و بیحسی دست و پا نشانه و درمان آن

گزگز و بیحسی دست و پا می‌تواند از یک فشار ساده و موقت بر عصب تا بیماری‌های جدی عصبی مانند ام‌اس، نوروپاتی دیابتی یا سکته مغزی متغیر باشد. اگر این علامت کوتاه‌مدت و وابسته به وضعیت بدنی باشد، معمولاً جای نگرانی ندارد؛ اما در صورتی که مداوم، یک‌طرفه، همراه با ضعف، اختلال تکلم، سرگیجه یا سردرد باشد، نیاز به بررسی فوری توسط متخصص مغز و اعصاب دارد. تشخیص دقیق علت، کلید درمان مؤثر است و هرگونه خوددرمانی بدون مشخص شدن منشأ مشکل می‌تواند روند درمان را به تأخیر بیندازد.

سوالات متداول مقاله گزگز و بی حسی دست و پا (FAQs)