توهم شنوایی چیست؟

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که گاهی صدایی را بشنوید که وجود خارجی نداشته باشد و وقتی به خودتان می‌آیید، متوجه خواهید شد که در محیط تنها هستید. حال گاهی این مورد برای بعضی افراد به طور مداوم اتفاق می‌افتد و یا حتی صدای آهنگی را در گوش می‌شنوند که سال‌ها قبل به آن گوش فرا داده‌اند. به تمامی این موارد توهم شنوایی می‌گویند که تا حدودی خطرناک است و باید جلوی پیشرفت آن گرفته شود. در این مقاله با ما همراه باشید تا با دلایل به وجود آمدن این بیماری و درمان آن آشنا شوید.

دلایل بروز توهم شنوایی

این بیماری به دلایل متعددی در افراد به وجود می‌آید، از جمله بیماری‌های مرتبط با روان که در ادامه به بررسی برخی از آنها پرداختیم:

مصرف مشروبات الکلی

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی باعث بروز توهم به خصوص توهم شنوایی می‌شود. ممکن است فرد ساعت‌ها بعد از مصرف مشروبات الکلی دارای توهم باشد.

مصرف مواد مخدر

استعمال برخی مواد مخدر محرک مغز مانند قرص اکس و دیگر مواد توهم‌زا باعث توهم شنوایی و همچنین توهم دیداری می‌شود. عوارض مصرف مواد مخدر محرک مغزی ممکن است حتی بعد از ترک این مواد در افراد باقی بماند که یکی از این عوارض همان توهم شنوایی است.

آلزایمر و زوال عقل

در مراحل شدید بیماری آلزایمر، فرد دچار توهم شنوایی می‌شود. گاهی توهم شنوایی در بیماران آلزایمری آنقدر شدت می‌یابد و برای فرد بیمار واضح هستند که این اشخاص سعی در برقراری ارتباط دارند و گاهی مشاهده می‌کنید که صحبت‌های نامفهومی می‌کنند.

تومور مغزی

یکی از عوارض ابتلا به تومور مغزی به خصوص زمانی که ناحیه تشکیل تومور مغزی سمت گوش باشد، توهم شنوایی است. از دیگر عوارض ابتلا به تومور مغزی، کم شنوایی و وزوز گوش است. لازم به ذکر است داشتن توهم شنوایی نشان دهنده قطعی ابتلا به تومور مغزی نیست.

بیماری صرع

در صورتی که اثرات تشنج‌ها در بیماران مبتلا به صرع بر ناحیه‌ای که مربوط به شنوایی است زیاد باشد، احتمال زاید توهمات شنوایی زیادی خواهد داشت. توصیه می‌شود، اگر مبتلا به حملات صرع هستید، برای جلوگیری از بروز عوارض جبران‌ناپذیر به بهترین متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

کم شنوایی

افرادی که کم شنوا هستند ممکن است در برخی زمان‌ها در یک یا هر دو گوش صداهایی را بشنوند که وجود خارجی ندارند.

عفونت و تب بالا

بروز برخی از عفونت‌ها مانند مننژیت دارای عوارض شدیدی برای مغز و همچنین توهم شنوایی است. بروز تب بالا در افراد ممکن است، فرد را دچار توهم شنوایی و وزوز گوش کند. (مقاله پیشنهادی: وزوز گوش چیست؟)

استرس

فرد ممکن است به دلیل بروز برخی حوادث، دچار استرس شود و صداهایی که در واقعیت وجود ندارد را بشنود. به عنوال مثال ممکن است فرد بعد از فوت عزیزانش صدای آنها را بشنود.

اسکیزوفرنی

یکی از مهم‌ترین علائم بیماری اسکیزوفرنی، توهم شنوایی است که ممکن است صداهایی مانند افراد خیالی در فرد به وجود بیاید که فرد بیمار با آنها ارتباط برقرار کند.

بیماری پارکینسون

در صورت ابتلای فرد به این بیماری، در برخی موارد نادر توهم شنوایی نیز ایجاد می‌شود.

عوارض مصرف برخی داروها

ممکن است مصرف برخی داروها برای فرد عوارضی مانند توهم شنوایی داشته باشد. دقت کنید در صورت بروز هرگونه عوارض دیداری یا شنیداری در زمان مصرف داروها، به پزشک متخصص خود اطلاع دهید.

توهم شنوایی در خواب

ممکن است در ابتدای خواب یا در هنگام بیدار شدن صداهایی را بشنوید که وجود ندارند. در صورتی که این اختلال به صورت مداوم برای فرد تکرار شود، یعنی توهمات شنوایی رخ داده است.

بیماری تیروئید

در صورت ابتلا به اختلال تیروئید و کاهش ترشح‌های هورمونی فرد دچار مشکلات شنوایی می‌شود.

سکته مغزی

عارضه‌هایی نظیر سکته مغزی بر اعصاب شنوایی فرد تأثیر گذاشته و کم شنوایی یا توهم شنوایی ایجاد می‌کند.

درمان توهم شنوایی چگونه است؟

درمان این اختلال به علت پیدایش این اختلال بستگی دارد. پزشک متخصص مغز و اعصاب ابتدا با بررسی سابقه بیماری‌ها و پرسیدن سوال‌هایی مانند چه زمانی صداها شنیده می‌شود، صداها واضح است یا مشابه با وزوز می‌باشد، علائم دیگر در زمان شنیدن صداها، معاینات اولیه را انجام می‌دهد. در مرحله بعدی از تست‌های تشخیصی از جمله تست شنوایی‌سنجی، الکتروانسفالوگرافی و موارد دیگر برای شناسایی علت این بیماری استفاده می‌کند. برای درمان توهم شنوایی در صورت لزوم در کنار استفاده از دستگاه آر تی ام اس، از داروهای خاص و موثر نیز استفاده می‌کند.

درمان توهم شنوایی با دستگاه rTMS

یکی از مجهزترین دستگاه‌هایی که برای درمان بسیاری از بیماری‌های مرتبط با مغز و اعصاب کاربرد دارد، دستگاه rTMS است. این روش درمانی در یک کلینیک rTMS به گونه‌ای فعالیت دارد که امواج الکترومغناطیسی را از پرده مغز عبور داده و با تحریک نورون‌ها و سلول‌های مغزی به درمان بیماری می‌پردازد.

استفاده از این دستگاه نیازمند تجربه و تبحر است که به همین دلیل توصیه می‌شود حتما به مرکز معتبری جهت درمان مراجعه کنید. اگر فرد دارای بیماری پارکینسون، صرع، افسردگی، میگرن، لرزش دست و … باشد نیز با استفاده از این دستگاه در تعداد جلسات بالا رو به بهبود می‌رود و این امر سبب می‌شود تا عوارضی نظیر توهم شنوایی ناشی از این بیماری‌ها برای فرد کاهش یابد و به اتمام برسد.

داروهای ضد توهم شنیداری

یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان توهم شنوایی در کنار درمان‌های غیردارویی، استفاده از داروهایی است که فعالیت مغز را متعادل می‌کنند و باعث کاهش این صداهای غیرواقعی می‌شوند. تجویز این داروها بسته به علت اصلی توهم (مانند اسکیزوفرنی، افسردگی شدید، صرع یا اختلالات خواب) توسط پزشک صورت می‌گیرد و استفاده خودسرانه آن‌ها به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

داروهای ضد روان‌پریشی (Antipsychotics)

اگر منشأ توهم شنوایی بیماری‌هایی مانند اسکیزوفرنی یا اختلال دوقطبی باشد، داروهای ضد روان‌پریشی اولین خط درمان به شمار می‌آیند. داروهایی مانند ریسپریدون (Risperidone)، اولانزاپین (Olanzapine)، کوئتیاپین (Quetiapine) و آریپیپرازول (Aripiprazole) از جمله داروهای پرکاربرد در این دسته هستند. این داروها با تأثیر بر گیرنده‌های دوپامین و سروتونین در مغز، توهمات شنیداری را کاهش می‌دهند.

داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب

در مواردی که استرس، اضطراب یا افسردگی عامل اصلی توهم شنوایی باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد افسردگی مانند سرترالین (Sertraline)، فلوکستین (Fluoxetine) یا ونلافاکسین (Venlafaxine) را تجویز کند. همچنین داروهای آرام‌بخش مانند دیازپام یا لورازپام در برخی بیماران برای کنترل اضطراب و پیشگیری از توهم استفاده می‌شوند.

داروهای ضد صرع

برای افرادی که دچار تشنج و صرع هستند و توهم شنوایی ناشی از این بیماری دارند، داروهای ضد صرع مانند کاربامازپین (Carbamazepine)، والپروات سدیم (Valproate Sodium) یا لاموتریژین (Lamotrigine) می‌توانند مؤثر باشند. این داروها با تنظیم فعالیت الکتریکی مغز، احتمال بروز توهم را کاهش می‌دهند.

ملاحظات مهم در مصرف داروها

همانطور که اشاره شد، انتخاب دارو و دوز مناسب باید حتماً توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب یا روان‌پزشک صورت گیرد، زیرا مصرف اشتباه یا قطع ناگهانی داروها می‌تواند عوارض جدی داشته باشد یا حتی علائم بیماری را تشدید کند. در صورت مشاهده هرگونه عارضه جانبی مانند خواب‌آلودگی شدید، بی‌قراری، تپش قلب یا حالت تهوع، حتماً موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.