تیک عصبی چشم

تاکنون برای شما پیش آمده است که ناگهان چشم‌های شما شروع به پرش یا حرکت‌های تکرارشونده کنند و احساس کرده باشید که هیچ کنترلی روی این اتفاق ندارید؟ این وضعیت که به آن تیک عصبی چشم گفته می‌شود، یکی از شایع‌ترین مشکلات عصبی موقت در چشم‌هاست و می‌تواند برای بسیاری از افراد، حتی در فعالیت‌های روزمره، مزاحمت ایجاد کند. این حرکات پلک یا چشم معمولاً غیرارادی و ناگهانی رخ می‌دهند و حتی اگر بخواهید آنها را متوقف کنید، کنترل آن‌ها در دست شما نیست.

پرش یا تیک عصبی چشم معمولاً نشانه‌ای از فعالیت غیرطبیعی عضلات پلک است و گاهی می‌تواند با مشکلاتی در بخش‌های مغز مرتبط باشد که مسئول کنترل حرکات بدن هستند. بسیاری از افراد تصور می‌کنند این تیک‌ها صرفاً به دلیل خستگی یا استرس رخ می‌دهند، اما واقعیت این است که عوامل متعددی از سبک زندگی گرفته تا شرایط عصبی و حتی ژنتیک می‌توانند در بروز آن نقش داشته باشند.

در این مقاله، ما قصد داریم شما را با تمام جزئیات این وضعیت آشنا کنیم؛ از تعریف دقیق و علمی تیک عصبی چشم گرفته تا علائم، علل ایجاد، عوامل خطر، روش‌های پیشگیری و درمان‌های نوین. علاوه بر این، توصیه‌هایی عملی و علمی ارائه می‌کنیم که می‌تواند به شما کمک کند شدت این تیک‌ها کاهش یابد و زندگی روزمره شما با اختلال مواجه نشود. با ما همراه باشید تا با شناخت بهتر این اختلال، بتوانید قدم‌های مؤثری برای پیشگیری و درمان آن بردارید.

تیک عصبی چشم چیست؟

تیک عصبی چشم یا همان پلک زدن غیر ارادی چشم در یک سمت یا هر دو چشم زمانی رخ می‌دهد که ماهیچه‌های پلک به طرز غیر ارادی و به طور تکرار شونده حرکت می‌کنند.

این عامل باعث ناراحتی و ضعف در انجام کارها می‌شود. اگر تیک عصبی تکرار شونده شدید باشد، باعث کاعش بینایی فرد می‌شود. تیک عصبی چشم به علت انقباض ماهیچه‌های پلک به طور غیر ارادی رخ می‌دهد که معمولا بعد از چند دقیقه بهبود پیدا می‌کند اما ناگفته نماند که زمان بهبود هم دست خود شخص نمی‌باشد. اگر این عارضه در پلک با علائم دیگری در صورت همراه باشد، ممکن است از علائم ابتلا به بیماری تیک عصبی چشمی باشد.

عوامل مختلفی در ایجاد این بیماری اذیت کننده عصبی تأثیر‌گذار است. بهتر است اگر به این مشکل دچار هستید، هرچه سریع‌تر با مراجعه به متخصص مغز و اعصاب اقدامات درمانی را انجام دهید.

در ادامه به توضیحاتی در مورد عوامل ایجاد تیک عصبی چشم، راه‌های درمان و همچنین پیشگیری از آن می‌پردازیم.

انواع تیک عصبی چشم

عوامل زیادی در پرش غیر ارادی پلک تأثیرگذار هستند که یکی از شایع‌ترین علل آن، بلفارواسپاسم خوش‌خیم و اسپاسم نیمه‌ صورت است. این بیماری نوعی مشکل عصبی بشمار می‌رود که باعث انقباضات ماهیچه‌ای در عضلات صورت و اطراف چشم می‌شود.

به سبب شروع این بیماری، پلک دچار پرش ناگهانی و کوتاه می‌شود، اما در صورتی که به موقع این بیماری شناسایی و درمان نشود، تشدید بلفارواسپاسم باعث بسته شدن پلک‌ها به مدت طولانی حتی چندین ساعت می‌شود.

هنوز علت ابتلا به بلفارواسپاسم به طور دقیق مشخص نیست ولی برخی تحقیقات پزشکی نشان می‌دهند که عواملی مانند سبک زندگی و ژنتیک در ابتلا به این بیماری تأثیر گذار است.

این بیماری زمانی به وجود می‌آید که اختلال در بخشی از مغز که مسئول تنظیم حرکات در بدن است، به نام گانگلیون پایه مغز رخ دهد. علائم ابتلا به بلفارواسپاسم مختلف است که در ادامه به آن می‌پردازیم.

علائم تیک عصبی چشم

برخی از علایم تیکت عصبی برای چشم عبارتند از:

• پرش پلک در هر دو چشم رخ می‌دهد.
• مدت زمان تیک عصبی حدود یک ساعت باشد.
• در زمان نور زیاد، چشم‌ها دچار تحریک و اختلال شوند.
• این انقباضات در عضلات دیگر صورت هم احساس شود.
• افراد مبتلا به این بیماری معمولاً در حال چشمک زدن هستند.

علائم دیگری که نشان دهنده بلفارواسپاسم خوش خیم یا تیک عصبی پلک‌ها هستند مانند:

• بلفاریت
• خراش قرنیه
• خشکی چشم
• ویووییت

بیماری اسپاسم نیمه صورت در ابتدا با علائمی مانند پرش پلک ناگهانی شروع می‌شود اما در ادامه باعث انقباض در دیگر ماهیچه‌های نیمه صورت مانند فک و دهان و… خواهد شد. این بیماری معمولاً به علت آسیب در اعصاب صورت رخ می‌دهد. علت اسپاسم نیمه صورت عصبی ممکن است به علت فشار رگ‌های خونی بر روی عصب صورت باشد.

علائم اسپاسم صورت مرتبط با تیک عصبی

برخی از علائم اسپاسم صورت مرتبط با تیک عصبی عبارتند از:

• تیک عصبی یا پرش پلک در یک سمت صورت است.
• بعد از پرش پلک دچار ضعف عضلات می‌شوید.
• این انقباضات ماهیچه‌ای به مرور تشدید می‌شوند.
• به وجود آمدن صداهایی در گوش در سمتی که دچار اسپاسم شده است.
• اسپاسم نیمه صورت ممکن است تا چند ماه ادامه‌دار باشد.

عوامل موثر در وجود آمدن تیک عصبی چشم

برخی از عواملی که باعث می‌شوند تیک عصبی برای چشم به وجود آید عبارتند از:

• کافئین بالا
• فشار بالا
• ضربه به مغز
• خشم و استرس
• مشروبات الکلی
• تابش نور زیاد
• خستگی و کمبود خواب
• تحریک چشم و پلک
• مصرف مواد مخدر و سیگار
• آلودگی محیطی و آب و هوا
• عوارض مصرف برخی از داروها ممکن است باعث ایجاد پرش پلک یا اسپاسم پلک شود.

تیک عصبی چشم ممکن است نشانه‌هایی از ابتلا به یکی از بیماری‌های زیر باشد:

• فلج بلز
• دیستونی
• دیستونی گردن رحم
• مالتیپل اسکلروزیس
• دیستونی اورومدیبولار
• دیستونی صورت
• ابتلا به پارکینسون
• سندرم تورت یا اختلال تیک

جلوگیری از بروز تیک عصبی چشم

پلک زدن محکم و پشت سر هم باعث تقویت عضلات پلک می‌شود و همچنین این کار باعث خیس شدن چشم و رفع خشکی چشم می‌گردد. ناگفته نماند این موارد راه‌های پیشگیری قطعی نیستند اما در تقویت عضلات چشم مؤثر واقع می‌شوند.

انواع روش های درمانی تیک عصبی چشم

راه‌های درمانی برای تیکت عصبی برای چشم به شرح زیر است:

درمان تیک عصبی چشم با دستگاه rTMS

یکی از بهترین و قطعی‌ترین روش‌های درمانی که برای تیک عصبی چشمی توسط بهترین متخصص مغز و اعصاب مورد استفاده قرار می‌گیرد، تحریک مغناطیسی مغز با استفاده از دستگاه rTMS است. به همین جهت میتوانید به کلینیک دکتر هیوا امجدی که بهترین کلینیک آر تی ام اس در تهران است مراجعه کنید.

این روش نوین، از تحریکات مغناطیسی مکرر برای درمان این تیک عصبی استفاده می‌کند. بسیاری از بیماری‌های مرتبط با مغز، به دلیل کاهش یا عدم فعالیت صحیح و تحرکات مغز ایجاد می‌شود که این دستگاه با استفاده از میدان مغناطیسی به افزایش تحرکات صحیح مغز می‌پردازد. این پالس‌ها بدون درد و تهاجم از سر عبور می‌کنند، اما ناگفته نماند که روش درمانی بسیار حساسی است که باید حتماً توسط متخصص مغز و اعصاب خوب و با تجربه انجام شود تا نتایج مطلوبی بدست آید و عوارضی برای فرد ایجاد نشود.

درمان تیک عصبی چشم با بوتاکس

در برخی موارد با توجه به اینکه ریشه این اختلال عصبی مشخص است، درمان باعث کاهش تیک عصبی چشم نمی‌شود. در این موارد با استفاده از تزریق بوتاکس و سم بوتولینوم می‌توان این پرش‌ها را به طور موقت، متوقف کرد.

درمان تیک عصبی چشم با جراحی

یکی دیگر از روش‌های درمان تیک عصبی برای درمان بلفارواسپاسم، جراحی است. با استفاده از این روش می‌توان برخی از عضلات درگیر در این عارضه را از بین برد که به این روش را جراحی میکتمی گویند. این روش آخرین روشی است که توسط متخصص پیشنهاد می‌شود یعنی در صورتی که این اختلال باعث از بین رفتن بینایی در فرد شود.

روش های کمکی درمانی

برای درمان و کاهش تیک‌های عصبی در چشم ابتدا باید عامل به وجود آمدن این بیماری پیدا شده و سپس بهترین درمان برای از بین رفتن یا کاهش این عارضه بر روی بیمار انجام شود. توصیه می‌شود برای درمان به بهترین پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

از بین بردن استرس

استرس یکی از عوامل ایجاد کننده تیک عصبی چشم است. می‌توان با کاهش استرس از روش‌هایی مانند مشاوره، ورزش و یوگا و همچنین فکر مثبت و وقت‌گذرانی با خانواده و همچنین خارج شدن از محیط استرس‌زا این اسپاسم عصبی را کاهش داد.

تنظیم خواب

خواب کافی در طول شبانه روز می‌توان این اختلال را از بین برد.

قطع مصرف کافئین

مصرف زیاد کافئین باعث تیک عصبی چشم می‌شود. با کاهش مصرف یا قطع مصرف قهوه و فراورده‌های آن می‌شود این اختلال را متوقف کرد.

ترک الکل و مواد مخدر

سیگار، مواد مخدر و همچنین الکل اگر عامل پرش پلک باشند. با قطع مصرف آنها، تیک عصبی چشم کاهش یا درمان پیدا می‌کند.

رفع خشکی چشم

با رفع خشکی چشم می‌توان این عارضه را کاهش داد.

بهبود تغذیه

با تغییر رژیم غذایی و رفع کمبود برخی ویتامین‌ها می توان پرش پلک را کاهش داد.

جمع بندی تیک عصبی چشم

در پایان، تیک عصبی چشم یک اختلال شایع اما قابل کنترل است که می‌تواند کیفیت زندگی و فعالیت‌های روزمره فرد را تحت تأثیر قرار دهد. شناخت علل ایجاد این پرش‌های غیرارادی، از جمله استرس، کمبود خواب، مصرف کافئین و عوامل عصبی، و همچنین توجه به علائم و نشانه‌های آن، اولین گام برای مدیریت این وضعیت است. روش‌های درمانی متنوعی از جمله دستگاه rTMS، بوتاکس، جراحی و اقدامات کمکی مانند کاهش استرس، بهبود خواب و تغذیه مناسب وجود دارند که با کمک متخصص مغز و اعصاب می‌توانند به کاهش یا رفع کامل این اختلال کمک کنند. با پیشگیری مناسب و انتخاب روش درمانی صحیح، امکان کنترل و بهبود تیک عصبی چشم برای اکثر افراد وجود دارد و می‌توان از مزاحمت‌ها و ناراحتی‌های ناشی از آن جلوگیری کرد.

سوالات متداول تیک عصبی چشم (FAQs)