تشنج چیست وچند نوع دارد؟


تشنج نشانه بروز یک فعالیت الکتریکی نورونی همزمان بصورت غیر طبیعی و شدید در مغز است که میتواند بصورت تغییر در وضعیت روانی ، تغییر در سطح هوشیاری و حرکات غیرطبیعی و اسپاسم های شدید بروز کند . اگر تشنج بیش از دوبار تکرار شود یا تشنج های عود کننده وجود داشته باشد فرد مبتلا به صرع است . بیشتر تشنج ها از ۳۰ ثانیه تا دو دقیقه طول میکشند، تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد یک اورژانس پزشکی محسوب میشود. علايم و نشانه های تشنج ممکن است از خفیف تا شدید و بسته به نوع آن متفاوت باشد ، نشانه های تشنج ممکن است شامل موارد زیر باشد:

۱- گیجی موقت.

۲-خیره شدن

۳-حرکات پرشی غیر طبیعی و غیر قابل کنترل در دستها و پاها.

۴- از دست دادن هوشیاری یا آگاهی.

۵- علايم شناختی یا علائم حسی مثل ترس ، اضطراب یا آشنا پنداری یا دیدن صحنه هایی که به نظر آشنا هستند .

تشنج به دو نوع کانونی یا فوکال و تشنج گسترده یا جنرال تقسیم بندی میشود،

————————————————-

تشنج های کانونی یا فوکال

وقتی فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در بخش خاصی از مغز شروع میشود و کل مغز را درگیر نمیکند ، میتواند تاثیرات جسمی و حسی مختلف ایجاد کند و حتی گاهی علايم تشنج کانونی ساده ممکن است با علايم بیماریهای روانی یا انواع اختلالات عصبی اشتباه گرفته شود . تشنج های کانونی هم خود به چند دسته تقسیم میشوند:

۱- تشنج های کانونی ساده باعث تغییر درک حواس نسبت به محیط اطراف میشود و ممکن است بوها یا طعم های عجیب و غریب احساس شود، انگشتان و بازوها و پاها بصورت ناگهانی منقبض میشوند ، گاهی ممکن است نورهای چشمک زن دیده شود یا سرگیجه کوتاه مدت رخ دهد ، حتی فرد در حالیکه هوشیار است ممکن است تهوع یا تعریق داشته باشد .

۲-تشنج های کانونی پیچیده : معمولا در بخشی از مغز که احساسات و حافظه را کنترل میکنند اتفاق میفتد و در تشنج های کانونی پیچیده فرد هوشیاری خود را از دست میدهد و چند لحظه ممکن است نسبت به اتفاقات پیرامون خود آگاه نباشد ، حالاتی مثل اوغ زدن، بهم فشردن دستها یا گاز گرفتن لبها یا خنده و گریه غیر طبیعی رخ میدهد. ممکن است حرکات اتوماتیسم پیچیده در دستها و لبها دیده شود که شخص نسبت به آنها آگاهی ندارد و این حالات غیر طبیعی ممکن است چند دقیقه طول بکشد .

۳-تشنج های فوکال ثانویه گسترده شونده که در یک قسمت از مغز شروع شده و بتدریج به سلولهای عصبی در هر دو طرف مغز گسترش می یابد و همچنین ممکن است بعضی از علائم تشنج گسترده مثل پرشهای تشنجی و انقباضات عضلانی هم وجود داشته باشد.

تشنج گسترده یا جنرال

زمانی اتفاق میافتد که سلولهای عصبی در هر دو طرف از مغز سیگنالهای غیر عادی و شدید ارسال میکنند که این سیگنالهای غیر طبیعی میتواند باعث اسپاسم عضلانی ، تاری دید یا به زمین افتادن فرد شود ، البته باید توجه داشت که شروع تشنج ممکن است در ابتدا از یک نوع باشد و در ادامه به انواع دیگر تشنج تبدیل شود .

تشنج جنرال یا گسترده خود به انواع مختلفی تقسیم میشود:

۱- تشنج تونیک کلونیک یا صرع بزرگ قابل توجه ترین نوع تشنج است که در آن بدن کاملاسفت و دچار اسپاسم میشود، لرزش کل اندامها اتفاق میافتد ، بازوها و پاها پرش ریتمیک دارند، هوشیاری از دست میرود ، گاهی اوقات کنترل مثانه و روده از دست میرود، این نوع تشنج حدود یک تا سه دقیقه طول میکشد ، در حین حمله ممکن است قفل شدن فک . گاز گرفتن لپ یا زبان و حتی مشکلات تنفسی رخ دهد .

۲- تشنج آتونیک یا حملات سقوط : در این نوع تشنج فرد تمام کنترل عضلات خود را از دست میدهد و ممکن است سر به جلو برود ، اگر چیزی در دست دارد رها میشود، اگر ایستاده ناگهان زمین میخوردو معمولا کمتر از ۱۵ ثانیه طول میکشد اما ممکن است در بعضی افراد چندین بار رخ دهد. به علت خطر سقوط ناگهانی و افتادن احتمال آسیب رسیدن به فرد مبتلا به تشنج آتونیک زیاد است.

۳- تشنج میوکلونیک : در این نوع تشنج بصورت ناگهانی عضلات دچار پرش میشوندو حتی ممکن است پرشها بقدری زیاد باشند که منجر به افتادن اشیا از دست بیمار شوند.

۴-تشنج ابسانس : اغلب در کودکان بخصوص کودکان زیر ۱۴ سال رخ میدهد و به نظر میرسد که کودک از محیط اطراف خود جدا شده است و علايمی مثل خیره شدن ، پلک زدن چشمها و حرکات چشمها به عقب رخ میدهد ، ممکن است حرکات غیر طبیعی در گوش و لبها هم دیده شود ، معمولا چند ثانیه طول میکشد و فرد اتفاقات افتاده را بخاطر نمی آورد. تشنج کلا بدلیل شرایط خطرناکی که برای اطرافیان ایجاد میکنداز جمله سقوط کردن یا زمین خوردن، غرق شدن ، تصادفات اتومبیل ، مشکلات روحی و روانی، تشنج حین بارداری بدلیل عوارضی که برای مادر و جنین دارد حتما نیاز به پیگیری و درمان جهت جلوگیری از بروز حملات دارد.

دلایل ایجاد تشنج چه چیزهایی میتواند باشد

سلولهای عصبی یا نورونها با ایجاد ، ارسال و دریافت امواج الکتریکی باعث برقراری ارتباط در مغز میشوند ، هرچیزی که این مسیرهای ارتباطی را مختل کند میتواند منجر به تشنج شود.تشنج به دلایل زیر معمولا رخ میدهد : ۱-صرع شایعترین علت تشنج است

۲- تب بالا.

۳- کمبود خواب

۴- کمبود سدیم خون.

۵- بعضی از داروهای ضد درد مثل ترامادول ، داروهای ضد افسردگی ، داروهای ترک سیگار که میتواند آستانه تشنج را پایین بیاورد.

۶- آسیب به سر و هرگونه ضربه به سر.

۷- سکته مغزی.

۸- تومورهای مغزی.

۹- داروهای محرک و مخدر مثل آمفتامین و کوکائین و سومصرف الکل.

۱۰-قندخون پایین.

۱۱-افت فشارخون شدید

معمولا بیمار قبل از بروز تشنج یکسری علايم خسی را تجربه میکند که بعنوان علايم پرودرومال حمله تشنج گفته میشود و نشان میدهد تشنج قریب الوقوع است ، این علايم بصورت احساس یک بوی ناخوشایند، احساس طعم بد در دهان ، احساس دلشوره و اضطراب شدید ، دل پیجه یا دیدن نقاط نورانی ممکن است باشد و سپس بعد از مدتی حمله تشنجی بروز میکند. در صورتی که حمله تشنجی ایجاد شد باید بیمار به پهلو خوابانده شود تا راه تنفس او باز شودو دچار خفگی نشود، برخلاف تصور رایج نیازی به بیرون آوردن زبان از دهان نیست ، لازم نیست که شی بین دندانهای بیمار قرار داده شودچون احتمال آسیب رساندن به دندانها زیاد است ، همچنین مواظب باشید که انگشتهای شما لای دندانهای بیمار گیر نکند، نگه داشتن دست و پای بیمار اصلا توصیه نمیشود زیرا حرکات شدید و انقباضات ممکن است موجب در رفتگی یا شکستگی دست و پای او شود . وقتی در حین حمله بیمار دچار افت هوشیاری است به هیچ وجه به او آب ، مایعات و دارو داده نشود زیرا خطر آسپیراسیون و پریدن مواد در ریه ها زیاد است و حتی احتمال مرگ وجود دارد. رنگ پریدگی و کبودی در حین تشنج شایع است و جای نگرانی نیست، بعد از حمله تشنجی فرد ممکن است دچار حالت خواب آلودگی یا درد بدن شود که دور از انتظار نیست .

چه تشنج هایی نیاز به مراجعه به اورژانس دارند:

۱-اگر برای اولین بار تشنج رخ داده است و علت مشخصی برای آن وجود ندارد حتما نیاز به مراجعه و پیگیری دارد.

۲-تشنج که بیش از ۵ دقیقه طول بکشد.

۳- عدم بازگشت تنفس یا اگاهی فرد پس از توقف تشنج به حالت طبیعی بمدت طولانی

۴-بلافاصله بعد از تشنج اول تشنج دوم نیز رخ دهد و شخص بین تشنج ها هوشیار نشود.

۵-تب بالا و علايم به نفع عفونت مثل مننژیت وجود داشته باشد.

۶-ابتلا به دیابت که احتمال افت شدید قند خون وجود داشته باشد.

۷- فرد باردار.

۸-اگر آسیب جدی حین تشنج رخ داده باشد مثل ضربه به سر، شکستگی سر ، خونریزی سر و صورت ، در رفتگی شانه

دسته‌بندی نشده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.